Jaarlijks worden bijna 16.000 mensen getroffen door een hartstilstand. De overlevingskans ligt momenteel onder de tien procent. Met een simpele cursus van slechts enkele uren kunt ú ook het verschil maken.

De handelingen die u moet verrichten zijn niet moeilijk, één keer oefenen is genoeg. Deze ene keer kan voor iemand het verschil maken tussen leven en dood.

Wat is een hartstilstand?

Een hartstilstand is een toestand van het hart waarin deze niet voldoende bloed rondpompt om de hersenen van bloed te voorzien. Dit is eigenlijk geen 'stilstaand' hart, maar eerder een 'trillend' hart (het zogenaamde ventrikel-fibrilleren).

Het hart trilt zo hard dat er geen bloed kan worden opgezogen en weggepompt. Het hard heeft dan een 'reset' nodig door middel van een elektrische schok. Deze kan alleen door een automatische externe defibrillator (AED) of een defibrillator van het ambulancepersoneel worden gegeven.

Sinds enkele jaren hangen die AED's (herkenbaar aan het AED-logo) op verschillende openbare plekken in de steden. Over het algemeen hangen ze in grote supermarkten, NS-stations, bibliotheken en gemeentehuizen.

Om de tijd tussen een hartstilstand en het 'resetten' te overbruggen moet er gereanimeerd worden. Door het geven van borstcompressies word het bloed door het lichaam rondgepompt en de mond-op-mond beademing zorgt voor voldoende zuurstof in het bloed.

Hoe moet ik reageren op een harstilstand?

Hiervoor kunt u het beste een cursus eerste hulp bij ongelukken (EHBO-cursus) of een training voor bedrijfshulpverlening (BHV-training) volgen. Toch zal ik kort toelichten wat u het beste kunt doen om iemands leven te redden. Als eerste is het belangrijk op de veiligheid te letten, is een situatie niet veilig? Zoek eerst een veilige plek op, verplaats iemand. Ook is het bij een reanimatie van belang om hulp te roepen, de hulp kan bijvoorbeeld 1-1-2 bellen en een AED zoeken. Een reanimatie gaat over het algemeen in de volgende stappen:


1. Aanspreken en aanschudden, vraag wat er gebeurd is
- Vraag een omstander om erbij te komen staan en te helpen
2. Open de luchtweg door middel van de chin-lift en luister met uw oor boven de mond en kijkend naar de borst of u een ademhaling hoort/ziet (max. 10 seconden)
- Druk met één hand het voorhoofd van de patiënt omlaag
- Duw met twee vingers de kin van de patiënt omhoog
- Laat de omstander 112 bellen en zeggen dat het om een reanimatie gaat
- Laat indien mogelijk iemand naar een AED zoeken
3. Begin de reanimatie met de borstcompressies
- Leg beide handen over elkaar midden op de borstkas van de patiënt, ter hoogte van de tepel-lijn
- Houd uw armen gestrekt en loodrecht boven het lichaam van de patiënt
- Geef 30 borstcompressies met een tempo van 100 per minuut en een diepte van 4-5 centimeter
4. Wissel de 30 borstcompressies af met beademingen
- Kantel het hoofd weer met de chinlift
- Knijp met de hand die op het voorhoofd ligt de neus van de patiënt dicht
- Blaas gedurende één seconde een klein beetje lucht in zodat de borstkas omhoog komt
- Herhaal dit nog één keer en start weer met de borstcompressies
5. Ga hiermee door totdat u volledig uitgeput bent of totdat het ambulancepersoneel u aflost

In het filmpje hieronder is het reanimeren met behulp van een AED te zien.