Een stankcode is een waarschuwing die door de provincie wordt afgegeven bij een windstille situatie in de lagere luchtlagen. Doordat er bij een windstille situatie geen luchtdoorstorming is blijven de gevaarlijke stoffen hangen. Deze mogelijke luchtverontreiniging kan overlast veroorzaken.

Afgelopen jaren waren er vaak stankklachten in de Zaanstreek vanwege het overslaan van brandstoffen in het Westelijk Havengebied van Amsterdam. Bij een vrijwel windstille situatie dreven de gassen van het overslaan op kleine hoogte richting de omgeving van Zaandam. De brandweer moest hierdoor regelmatig uitrukken voor een gaslucht en mensen werden in grote groepen onwel door de gassen die in de lucht zaten.

Wanneer er een windstille situatie is wordt er daarom preventief door de provincie een stankcode afgegeven, om het aantal incidenten terug te dringen.

Stankcode 1

Deze code is een waarschuwing voor een dreigende windstilte. In deze situatie moeten (om een beeld te krijgen op de mogelijke overlast en de oorzaak hiervan) bedrijven die beschikken over een milieuvergunning verplicht overlastgevende activiteiten te melden (bijvoorbeeld actuele emissiewaardes en het verladen van bepaalde stoffen).

Stankcode 2

Vanaf deze code worden daarwerkelijk maatregelen genomen. Bedrijven met een mileuvergunning zijn verplicht om: installaties zo min mogelijk aan-en-uit te schakelen, verladen te verminderen met minimaal 50 procent en emissies te verminderen met 20 procent.

Stankcode 3

Bij deze code zijn de maatregelen twee keer zo strikt: verladen en afblazen moet met 75% worden verminderd en emissies met 20%.

Stankcode 4

Bij deze stankcode worden minimaal de regels van stankcode 3 gehanteerd en neemt de Commisaris van de Koningin (CdK) verdere maatregelen.

Stankcode 5

Dit is de normale situatie, er is niets aan de hand.